(Kinh tế) - Chiều 01/12, Bộ Công thương tổ chức cuộc gặp mặt báo chí để thông tin thêm về quyết định tăng giá điện công bố chiều 30/11. Thông tin mà không chỉ giới báo chí mà đa phần những người quan tâm, theo dõi sự kiện này muốn biết đó là việc tại sao Bộ Công thương tăng giá điện một cách quá đột ngột, thông báo chiều hôm trước, sáng hôm sau tăng giá?

Cuộc gặp mặt báo chí chiều 01/12 được chủ trì bởi ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục điều tiết điện lực, đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas). Theo thông tin, có đến hơn 80 đại diện các cơ quan báo chí đã tham dự.

Cơ sở của việc tăng giá điện là gì, tại sao EVN vẫn có lãi năm 2016 mà quyết định tăng giá điện, nâng giá điện sẽ ảnh hưởng đến người tiêu dùng? Tại sao Bộ Công Thương tăng giá điện một cách quá đột ngột, thông báo chiều hôm trước, sáng hôm sau tăng giá? Đó chính là những ý kiến người dân  đã mong muốn các cơ quan chức năng trả lời.

Bộ Công thương tổ chức họp báo về việc tăng giá điện

Bộ Công thương tổ chức họp báo về việc tăng giá điện

Về cơ sở của việc tăng giá điện, ông Nguyễn Anh Tuấn đã dẫn ra các cơ sở pháp lý bao gồm: Quyết định 24, Quyết định 28 của Thủ tướng, căn cứ về quyết định ban hành khung giá bán lẻ điện bình quân, báo cáo kiểm tra giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2016 của EVN, các phương án điều hành và ảnh hưởng của từng phương án tới kinh tế vĩ mô…

Về vấn đề EVN có lãi năm 2016 nhưng vẫn quyết định tăng giá điện, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, EVN có nhiều ngành nghề kinh doanh nên con số lãi trên 2.000 tỷ vào năm 2016 là chưa phản ánh hết việc sản xuất và kinh doanh điện, nếu chỉ tính riêng hoạt động sản xuất kinh doanh điện năm 2016 thì lỗ gần 600 tỷ. Về vấn đề nâng giá điện có ảnh hưởng đến người tiêu dùng, ông Nguyễn Anh Tuấn nói đa phần người tiêu dùng điện hiện nay có mức tiêu thụ dưới 200 kWh/tháng, nên việc tăng tăng giá điện 6,08%  thì cũng không bị ảnh hưởng nhiều.

Vấn đề tăng giá điện, bao lâu nay vẫn luôn nhận được nhiều ý kiến phản hồi của người dân, và lần này, những tranh cãi về việc tăng giá điện đột ngột của Bộ Công thương cũng không phải là ngoại lệ. Trước câu hỏi tại sao Bộ Công Thương tăng giá điện một cách quá đột ngột, đại diện của Bộ đã không trả lời câu hỏi này. Phải chăng vì độc quyền, mình thích thì mình làm thôi?

Việc tăng giá điện lần này của Bộ Công thương được thông báo chính thức, rộng rãi vào ngày 30/11, nhưng chỉ sau một đêm, giá điện được tăng ngay lập tức. Rõ ràng, việc tăng giá điện đột ngột, gấp đến như thế là không thỏa đáng, khó thuyết phục được mọi người dù có đưa ra bất kì lý do gì. Có lẽ, chính vì thế mà đại diện của Bộ Công thương cũng đã lẩn tránh câu hỏi này của báo chí.

Về vấn đề ảnh hưởng đến người tiêu dùng, số liệu được đưa ra là hộ sử dụng dưới 50 kWh/tháng sẽ bị tăng là 3.250 đồng/tháng, hộ tiêu thụ từ 51-100 kWh/tháng sẽ tăng 6.600 đồng, hộ tiêu thụ từ 101-200 kWh/tháng sẽ tăng 13.800 đồng/tháng, hộ sử dụng 201-300 kWh/tháng sẽ tăng 23.600 đồng/tháng, hộ sử dụng 301-400 kWh/tháng tăng là 34.800 đồng. Với hộ nghèo cũng sẽ được hưởng những chính sách riêng.

Biểu đồ tăng giá điện bán lẻ

Biểu đồ tăng giá điện bán lẻ

Nhìn vào những con số này, sẽ có người có thể nói là nhỏ, không ảnh hưởng đến người tiêu dùng nhiều như Bộ Công thương, nhưng thực chất, số tiền nhỏ, mà tăng đột ngột thì cuộc sống của người tiêu dùng vẫn chịu ảnh hưởng một phần. Đó là còn chưa kể đến việc, điện tăng, giá thành cũng tăng theo, vẫn là chính người dân nghèo khổ phải chịu đựng những khoản tiền ấy nếu doanh nghiệp, công ty cung cấp sản phẩm tăng giá mà thôi.

Về cơ sở của việc tăng giá, đại diện Bộ Công thương đưa ra hàng loạt những cơ sở pháp lý, tuy nhiên, trong số những cơ sở pháp lý này, nhiều văn bản lại được “đóng dấu mật” (thuộc diện tài liệu bí mật Nhà nước). Câu hỏi đặt ra là, tài liệu về phương án giá điện để ở chế độ mật là vì lý do gì. Tại sao lại không công khai, minh bạch thông tin này để người dân có thể giám sát chính một thứ mà ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của họ?

Theo ông Nguyễn Minh Đức, Đại diện Ban pháp chế (VCCI), cho biết cơ quan này được mời tham gia vào việc thẩm định chi phí sản xuất kinh doanh, một cơ sở của việc tăng giá điện. Tuy nhiên, VCCI được coi là một đại diện của người mua điện lại không được tham gia vào quá trình lên các phương án tăng giá điện. Vậy, ai sẽ là người đứng ra để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong mỗi lần có phương án tăng giá điện. Hay là chúng ta chỉ nghĩ, cứ đưa ra những con số tăng giá điện nhỏ lẻ, rồi nói không tác động đến người dân. Và rồi, cứ tăng như thế nhiều lần, liệu rằng, có còn nhỏ nữa hay không?

Ngay cả đại diện Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas), ông Nguyễn Mạnh Hùng, cũng nói mình rất bất ngờ trước việc tăng giá điện. Các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng bất ngờ 1, thì người tiêu dùng còn bất ngờ, và hoang mang gấp mười lần khi chẳng biết, mình sẽ có ai để bảo vệ quyền lợi trong vấn đề này. Và chắc chắn một điều rằng, nhiều người dân cũng sẽ nghĩ, phải chăng ngành điện đang độc quyền, nên mọi thứ cứ được làm một cách bất ngờ, và mọi thứ cứ được đóng dấu “mật” là xong?

Thời gian qua, chúng ta đã từng chứng kiến cảnh một trạm xăng do công ty Nhật nhảy vào thị trường Việt Nam được đón nhận nồng nhiệt của người dân. Đó là vì ngành xăng trước đây độc quyền nên chính sách bán hàng nhiều lúc “thậm tệ” với đầy rẫy những điều “chướng tai gai mắt”. Vậy thì trong trường hợp bây giờ, liệu rằng, ngành điện cũng sẽ cần nên đi theo con đường của ngành xăng, mở cửa cho tư nhân bước vào thị trường?

Nhưng, dù có cạnh tranh hay không, cái cốt yếu nhất của vấn đề, đó là chúng ta hãy bảo vệ quyền lợi cao nhất của người tiêu dùng, của người dân cả nước. Nếu quyền lợi của người tiêu dùng được bảo vệ, được thỏa mãn những yêu cầu chính đáng, thì lúc ấy mới không còn cảnh nhà nhà, người người tranh cãi về câu chuyện điện độc quyền, điện tăng giá,…

Cộng tác viên Hoàng Phong

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@quochoi.org
Thích và chia sẻ bài này trên