(Cư dân mạng) - Năm nay, bão đổ vào miền Trung đúng thời điểm diễn ra APEC. Lãnh đạo cùng các cơ quan ngoại giao của một số nước đã tuyên bố giành những khoản viện trợ nhân đạo giúp Việt Nam khắc phục hậu quả thiên tai. Tuy nhiên, khi những tấm chân tình ấy còn chưa phát huy hiệu quả thì đã xuất hiện những sai phạm, tham nhũng trong công tác cứu trợ ở một vài địa phương.

Bão số 12 đổ bộ vào miền Trung, đúng thời điểm diễn ra APEC, gây nhiều thiệt hại

Bão số 12 đổ bộ vào miền Trung, đúng thời điểm diễn ra APEC, gây nhiều thiệt hại

Tinh thần tương trợ nhân đạo

Là một quốc gia ven biển, Việt Nam rất dễ bị tổn thương trước những rủi ro liên quan đến thời tiết và tác động của biến đổi khí hậu. Mỗi năm, các tỉnh duyên hải của chúng ta phải hứng chịu hàng chục trận bão lớn nhỏ, gây ra nhiều thiệt hại về người và của. Chỉ riêng cơn bão số 12 (Damrey) vừa qua đổ vào Đà Nẵng cũng đã gây ra mưa lớn trên diện rộng, nước ở thượng nguồn đổ về, làm cho 11.000 nhà dân tại huyện Hòa Vang bị ngập và hơn 300 hộ phải di dời, thiệt hại ước tính lên tới 44 tỷ đồng.

Cũng chính vì vậy, hàng năm các nước phát triển và những tổ chức nhân đạo quốc tế thường cung cấp rất nhiều sự hỗ trợ, cả về tài vật lẫn nhân sự nhằm giúp chúng ta khắc phục hậu quả. Những khoản viện trợ, tuy không quá lớn, nhưng hầu hết là không hoàn lại, thể hiện tấm chân thành, đúng với tinh thần “nhân đạo” không biên giới và rất đáng được ghi nhận.

Tổng thống Putin chỉ đạo Chính phủ Nga viện trợ 5 triệu USD và cho máy bay quân sự chở hàng cứu trợ sang Việt Nam giúp khắc phục hậu quả cơn bão

Tổng thống Putin chỉ đạo Chính phủ Nga viện trợ 5 triệu USD và cho máy bay quân sự chở hàng cứu trợ sang Việt Nam giúp khắc phục hậu quả cơn bão

Trong cơn bão số 12 vừa qua cũng vậy, bạn bè các nước gần như ngay lập tức đã có những phản ứng kịp thời, cùng các nghĩa cử cao đẹp, chung tay nhằm giúp Việt Nam nhanh chóng khắc phục thiệt hại. Cụ thể, Tổng thống Nga Putin đã chỉ đạo Chính phủ Nga cung cấp ngay khoản viện trợ nhân đạo lớn, trị giá 5 triệu USD và cử máy bay quân sự chở hàng cứu trợ sang Việt Nam; Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cũng tuyên bố viện trợ 1 triệu USD ngay trước thời điểm Tổng thống Moon Jae-In sang Đà Nẵng dự APEC; trước đó Chính phủ New Zealand cũng tuyên bố viện trợ 500 ngàn USD, …

Ngày 10/11, thay mặt Chính phủ Mỹ, tân Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại Việt Nam, ông Daniel J. Kritenbrink đã công bố khoản viện trợ trị giá hơn 1 triệu USD cho hoạt động cứu trợ khẩn cấp và hỗ trợ công tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai trong dài hạn. Theo đó, Cơ quan Hỗ trợ Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) sẽ cung cấp khoản hỗ trợ 250.000 USD để đưa hàng hóa và vật dụng thiết yếu đến với người dân tại các vùng chịu ảnh hưởng nặng nề của bão. Một khoản khác trị giá 800.000 USD sẽ được trao cho Hội Chữ thập đỏ Việt Nam để thực hiện hoạt động sẵn sàng ứng phó thiên tai, mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 13.700 người và gián tiếp cho khoảng 30.000 người tại ba tỉnh trong phạm vi của dự án thông qua áp dụng cách tiếp cận dựa vào cộng đồng để nâng cao năng lực chuẩn bị sẵn sàng và ứng phó thiên tai.

Tham nhũng đến gói mì tôm

Đáng nhẽ ra, được ưu ái càng nhiều thì lại càng cần phải có trách nhiệm, tuy nhiên cách mà chúng ta sử dụng những nguồn lực viện trợ xem ra chưa được tốt, đúng hơn là còn rất tệ, thể hiện qua nhiều tham nhũng, sai phạm trong công tác cứu trợ.

Một cụ già tại xã Thiệu Dương (Thanh Hóa) ngậm ngùi cho biết nhà chỉ nhận được mấy gói mì tôm sau lũ lụt

Một cụ già tại xã Thiệu Dương (Thanh Hóa) ngậm ngùi cho biết nhà chỉ nhận được mấy gói mì tôm sau lũ lụt

Mới đây, tại Thanh Hóa, người dân một xã nhỏ (Thiệu Dương) đã tỏ ra bức xúc vì quà cứu trợ lũ lụt từ các tổ chức từ thiện như gạo, tiền, quần áo, … toàn được phân bổ cho các gia đình – là người nhà của cán bộ, có điều kiện khá giả, chứ không đến được tay những người thực sự cần chúng, đó là người già, cô đơn, bệnh tật, … Điều khiến dân tình bất mãn nhất chính là hành vi ăn chặn cả gói mì tôm: “Khi nước mới rút, một số hộ dân có trong danh sách cứu trợ được gọi lên phát cho mỗi nhà 5 gói mì tôm, sau đó thôn lại tiếp tục gọi dân ra cho thêm mỗi nhà 1 gói, do bức xúc nên có nhà ra lấy, có nhà không”. Ngoài ra, theo Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã, đúng ra phải trao 6 gói/khẩu chứ không phải 1 hộ.

Đài Loan cũng hay chịu nhiều bão và động đất, thậm chí nhiều trận siêu bão còn mạnh hơn chúng ta rất nhiều

Đài Loan cũng hay chịu nhiều bão và động đất, thậm chí nhiều trận siêu bão còn mạnh hơn chúng ta rất nhiều

Trong thảm họa Fukushima tại Nhật Bản (2011), người dân vẫn xếp hàng trật tự chờ nhận hàng cứu trợ, vì họ tin tưởng chính quyền sẽ không tham nhũng ăn chặn

Trong thảm họa Fukushima tại Nhật Bản (2011), người dân vẫn xếp hàng trật tự chờ nhận hàng cứu trợ, vì họ tin tưởng chính quyền sẽ không tham nhũng ăn chặn

Đành rằng hàng năm chúng ta gặp nhiều thiên tai, cho nên cần phải nhận cứu trợ. Tuy nhiên, nếu so sánh với các nước trong khu vực cũng hay bị thiên tai như Philippines, thậm chí cả những nước giàu có không cần cứu trợ như Đài Loan, Nhật Bản, … thì chưa chắc thảm họa ở chúng ta đã nghiêm trọng và tàn phá nặng nền nhiều hơn họ. Chẳng hạn, các trận bão do áp thấp nhiệt đới gây ra, khi vào đến Việt Nam thì thường đã bị suy yếu đi nhiều khi quét qua Philippines. Không chỉ bão, các quốc gia đảo nằm trong vành đai động đất – núi lửa Thái Bình Dương còn gặp phải nguy cơ sóng thần, Việt Nam đã rất may mắn khi nằm cách vành đai này đến cả 1000 km. Đôi khi, chính tại những nước hứng chịu nhiều thiên tai, cả lãnh đạo lẫn người dân của họ lại có ý thức hơn trong việc xây dựng hệ thống cảnh báo, phòng tránh và đảm bảo chất lượng các công trình, ít khi bị tham nhũng.

Mỗi trận lũ lớn là các tỉnh có rừng đầu nguồn như Yên Bái lại hay xảy ra lở đất kinh hoàng, một phần cũng do rừng bị chặt phá bừa bãi

Mỗi trận lũ lớn là các tỉnh có rừng đầu nguồn như Yên Bái lại hay xảy ra lở đất kinh hoàng, một phần cũng do rừng bị chặt phá bừa bãi

Ở Việt Nam, đôi khi thiên tai lại không đáng sợ bằng “nhân tai” – tức tai họa do con người gây nên. Thực vậy, trong vụ sạt lở đất kinh hoàng sau cơn bão vừa qua tại Yên Bái, hậu quả đáng ra đã không tới mức khủng khiếp như vậy nếu như phần lớn diện tích rừng đầu nguồn không bị chặt phá, chuyển đổi mục đích sử dụng bừa bãi. Và tại một tỉnh nghèo như Yên Bái, hàng năm phải nhận rất nhiều ngân sách cứu trợ từ Trung ương, nhưng vài vị lãnh đạo ở tỉnh này lại sở hữu những biệt phủ nguy nga như trường hợp của ông Phạm Sỹ Quý – nguyên Giám đốc sở Kế hoạch Đầu tư tỉnh, em trai bà Phạm Thị Thanh Trà – đương kim Bí thư Tỉnh ủy. Thực hiện phép so sánh, bão số 12 vừa qua gây thiệt hại gần 44 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng, thì chỉ riêng tài sản gia đình của một quan chức ở những tỉnh nghèo như trên đã có thể lên tới cả trăm tỷ đồng. Thậm chí, có tin đồn (chưa được kiểm chứng) cho biết ông Trịnh Văn Chiến – Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa một địa phương cũng hay chịu nhiều bão lũ, còn có tiền cung phụng cho bồ nhí và con riêng trong một cuộc sống đầy xa hoa và thừa thãi.

Biệt phủ ngay trên diện tích đất rừng cũ của ông Phạm Sĩ Quý - nguyên Giám đốc sở Kế hoạch Đầu tư Yên Bái

Biệt phủ ngay trên diện tích đất rừng cũ của ông Phạm Sĩ Quý – nguyên Giám đốc sở Kế hoạch Đầu tư Yên Bái

Căn biệt thự được đồn đoán là thuộc sở hữu của bồ bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa - địa phương hay bị bão lũ

Căn biệt thự được đồn đoán là thuộc sở hữu của bồ bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa – địa phương hay bị bão lũ

Rõ ràng, chúng ta cần thiết phải tự soi lại bản thân, bằng không đất nước mãi vẫn cứ đói nghèo, và mỗi năm, người dân vùng lũ vẫn lại tiếp tục sống trong cảnh màn trời, chiếu đất vì thiên tai lẫn nhân tai.

Thay lời kết

Thủ tướng Abe luôn tự tin vì nước Nhật của ông rất giàu có, thường xuyên viện trợ cho những nước nghèo và đang phát triển

Thủ tướng Abe luôn tự tin vì nước Nhật của ông rất giàu có, thường xuyên viện trợ cho những nước nghèo và đang phát triển

Chúng ta tự hào vì vừa tổ chức thành công APEC – sự kiện mở ra rất nhiều cơ hội hợp tác và triển vọng phát triển cho Việt Nam. Tuy nhiên, để trở thành một nước phát triển được cả thế giới coi trọng và kính nể, chúng ta rất cần phải học cho được cái tâm thức của một nước mạnh. Làm sao để một ngày nào đó, Việt Nam có thể tự hào tuyên bố với thế giới không cần nhận viện trợ nữa, thậm chí còn có thể cung cấp nhiều sự trợ giúp hơn cho các nước bị thiên tai, địch họa. Để điều đó trở thành hiện thực, trước tiên chúng ta hãy học cách sử dụng những đồng viện trợ quý giá cho thật tốt, đừng để xảy ra những hành vi tham nhũng – ngay cả với hàng cứu trợ nạn nhân vùng bão.

CTV Hải Đăng

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@quochoi.org
Thích và chia sẻ bài này trên